Breaking News

Nguy cơ nhiễm toan lactic do Metformin (điều trị tiểu đường typ 2)

Trung tâm thông tin thuốc và ADR quốc gia mới đây đã đưa ra cảnh báo về nguy cơ nhiễm toan lactic do sử dụng metformin- thuốc điều trị tiểu đường typ 2. Ngay sau đó cục Quản lý dược đã có công văn yêu cầu cập nhật về vấn đề này gửi tới các cơ sở y tế và cơ sở đăng ký lưu hành thuốc tại Việt Nam.

Metformin là một trong số những thuốc điều trị tiểu đường typ 2 phổ biến nhất hiện nay
Metformin là một trong số những thuốc điều trị tiểu đường typ 2 phổ biến nhất hiện nay 

1. Metformin là thuốc gì?

Metformin là thuốc điều trị tiểu đường nhóm biguanid dùng để điều trị bệnh đái tháo đường không phụ thuộc insulin (tiểu đường typ 2).

Metformin điều trị tiểu đường theo cơ chế:

  • Tăng sử dụng glucose ở tế bào
  • Cải thiện liên kết của insulin với thụ thể (cải thiện hiệu suất của insulin)
  • Ức chế sự tân tạo glucose ở gan
  • Làm chậm hấp thu glucose ở ruột


Metfomin không có tác dụng với tiểu đường typ 1 (đái tháo đường phụ thuộc insulin) và nói chung metformin không có tác dụng làm hạ đường huyết ở người không mắc bệnh tiểu đường.

Cùng với gliclazid (Diamicron), metformin hiện là một trong số những thuốc điều trị tiểu đường typ 2 phổ biến nhất. Biệt dược nổi tiếng nhất của metfomin hiện tại là Glucophage của Merk.

2. Mối liên quan giữa metfomin và tình trạng nhiễm toan lactic

Nhiễm toan lactic là tình trạng pH máu giảm (pH acid) do nồng độ acid lactic trong máu tăng cao. Tình trạng nhiễm toan lactic là tình trạng hiếm gặp nhưng một khi xảy ra thường gây nguy hiểm đến tính mạng người bệnh. Đây là một biến cố nghiêm trọng và được chứng minh là được thúc đẩy bởi việc sử dụng thuốc tiểu đường metformin.

Metformin làm hạ đường huyết bằng nhiều cơ chế trong đó có ức chế tân tạo glucose ở gan. Sự ức chế này làm tăng nồng độ các tiền chất của glucose, trong đó có lactat. Ngoài ra metformin cũng thúc đẩy quá trình đường phân tạo lactat tại ruột. Vì những lý do này, metformin có nguy cơ làm tăng nồng độ acid lactic, có thể gây nhiễm toan lactic.

3. Cách phòng ngừa nhiễm toan lactic khi dùng metformin


  • Tuân thủ đúng chống chỉ định của metformin: suy thận, suy gan, thiếu ô xy mô và bệnh nhân cao tuổi.
  • Theo dõi chức năng thận theo định kỳ: Ít nhất 1 làn một lần/ năm với bệnh nhân có chức năng thận bình thường. 2-4 lần/ năm đối với bệnh nhân có độ thanh thải creatinin thấp hơn mức bình thường hoặc bệnh nhân cao tuổi.
  • Ngừng metformin 48 giờ trước phẫu thuật có gây mê toàn thân, gây mê tủy sống hoặc gây mê ngoài màng cứng.
  • Ngừng metformin trước và trong 48 giờ sau khi tiến hành chẩn đoán hình ảnh có sử dụng các thuốc cản quang có iod.

Trên đây là một số cảnh báo và cách phòng ngừa nhiễm toan lactic do thuốc tiểu đường metformin. Thông tin này là cần thiết vì nhiễm toan lactic là tình trạng rất nghiêm trọng đồng thời việc sử dụng metformin trong điều trị tiểu đường hiện nay là rất phổ biến.

No comments